Blog > Komentarze do wpisu

Czy konwenty to imprezy masowe?

Życie organizatora konwentów (konferencji poświęconych fantastyce) nie jest łatwe. Nie dość, że działa społecznie, to jeszcze może się okazać, że robi "nielegalną imprezę masową". Ale czy na pewno?

Na pierwszy rzut oka konwent nie różni się od innych naukowych konferencji - np. lekarskich.

I tu i tu są prelekcje i warsztaty.

I tu i tu bywa po parę tysięcy osób.

I tu i tu mamy rejestrację uczestników.

Diabeł jednak tkwi w szczegółach - do niedawna większość konwentów - jako organizowane w szkołach - z definicji nie podpadały pod "imprezy masowe". Jednak niedawno ustawa się zmieniła i samo miejsce organizacji straciło na znaczeniu. Dlatego Związek Stowarzyszeń Fandom Polski podjął decyzję o zleceniu analizy prawnej - podjął się jej jak zawsze nieoceniony dr Zbigniew Okoń. Poniżej przygotowana przez niego opinia i kilka odpowiedzi na pytania, które do opinii padły.

WS (Wasz Szaman)

--------------

 

Kraków, dn. 10 czerwca 2010 r.

Opinia prawna

sporządzona na zlecenie Związku Stowarzyszeń Fandom Polski

I.         Przedmiot opinii

1.1.      Przedmiotem niniejszej opinii jest ocena czy na gruncie obowiązującego stanu prawnego imprezy o charakterze konwentu (przykładowo Ogólnopolski Konwent Miłośników Fantastyki Polcon), należy zakwalifikować jako imprezę masową w rozumieniu Ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych.

1.2.      W stanie faktycznym, będącym przedmiotem oceny prawnej uczestnictwo w wydarzeniach organizowanych przez Związek Stowarzyszeń Fandom Polski możliwe jest za okazaniem imiennego zaproszenia. Organizator przewiduje, że w poszczególnych imprezach może wziąć udział ponad tysiąc uczestników.

1.3.      Opinia prawna została sporządzona przy uwzględnieniu przepisów Ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych z dnia 20 marca 2009 roku (Dz. U. nr 64 poz 504), zwaną w dalszej części opinii ustawą.

 

II.        Analiza prawna

2.1.      Zakwalifikowanie danego przedsięwzięcia jako imprezy masowej na gruncie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych uzależnione jest od kumulatywnego (łącznego) spełnienia trzech przesłanek:

1)       po pierwsze, przedsięwzięcie musi spełniać kryteria przewidziane w ustawowej definicji imprezy masowej;

2)     po drugie, liczba uczestników oraz miejsc dla nich udostępnionych przez organizatora nie może być niższa niż określona w ustawie;

3)     po trzecie, nie mogą zachodzić okoliczności wyłączające stosowanie ustawy.

2.2.      Definicję „imprezy masowej” wprowadza art. 3 pkt. 1 ustawy, zgodnie z którym pod pojęciem tym należy rozumieć imprezę masowa artystyczno-rozrywkową, masową imprezę sportową, w tym mecz piłki nożnej. Z kolei art. 3 pkt. 3 ustawy precyzuje, że przez pojęcie imprezy masowej artystyczno-rozrywkowej rozumieć należy imprezę o charakterze artystycznym lub rozrywkowym, która ma się odbyć:

a)          na stadionie, w innym obiekcie niebędącym budynkiem lub na terenie umożliwiającym przeprowadzenie imprezy masowej, na których liczba udostępnionych przez organizatora miejsc dla osób, ustalona zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, wynosi nie mniej niż 1000,

b)          w hali sportowej lub w innym budynku umożliwiającym przeprowadzenie imprezy masowej, w których liczba udostępnionych przez organizatora miejsc dla osób, ustalona zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, wynosi nie mniej niż 500.

2.4.      Dana impreza nie ma charakteru imprezy masowej, jeżeli zachodzi któreś z wyłączeń wymienionych enumeratywnie w art. 3 pkt. 1 lit. a) – f) ustawy. Art. 3 pkt. 1 zawiera wyliczenie rodzajów imprez, które na gruncie ustawy nie są uznawane za imprezy masowe, czyli m.in. imprez organizowanych w teatrach, operach, operetkach, filharmoniach, kinach, muzeach, bibliotekach, domach kultury i galeriach sztuki lub w innych podobnych obiektach; imprez organizowanych w szkołach i placówkach oświatowych przez zarządzających tymi szkołami i placówkami; organizowanych w ramach współzawodnictwa sportowego dzieci i młodzieży; imprez sportu powszechnego o charakterze rekreacji ruchowej, ogólnodostępnych i nieodpłatnych, organizowanych na terenie otwartym - jeżeli rodzaj takich imprez odpowiada przeznaczeniu obiektu lub terenu, gdzie ma się ona odbyć.

2.5.      W przypadku organizacji konwentu kluczowe znaczenie dla kwalifikacji takiego przedsięwzięcia jako imprezy masowej ma stwierdzenie czy przedsięwzięcie takie posiada cechy imprezy masowej wyznaczone w definicji ustawowej tzn. czy – niezależnie od kryteriów związanych z liczbą uczestników – jest to impreza artystyczna lub rozrywkowa. Zarazem co do zasady uważamy, że brak możliwości zakwalifikowania konwentu jako imprezy sportowej, nawet w przypadku organizacji jako imprez towarzyszących pokazów gier komputerowych.

Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych nie definiuje ani nawet bliżej nie określa, co należy rozumieć pod pojęciami imprezy artystycznej oraz imprezy rozrywkowej. W tym zakresie, przy badaniu charakteru danej imprezy i decydowaniu czy podlega ona reżimowi ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych, należy odwołać się do literalnej wykładni powyższych sformułowań oraz - ze względu na brak legalnych definicji - do ich ogólnego słownikowego znaczenia. W słowniku języka polskiego PWN odnajdujemy następującą definicję pojęcia „artystyczny”: związany ze sztuką lub z artystą oraz posiadający walory artystyczne; pojęcie „rozrywkowy” definiowane jest w tymże słowniku natomiast jako służący rozrywce, zwłaszcza łatwej, niewymagającej wysiłku umysłowego.

2.6.                  Za imprezy artystyczno-rozrywkowe na gruncie omawianej ustawy należy zatem uznać zasadniczo imprezy gromadzące publiczność w celu prezentacji określonego przedsięwzięcia artystycznego lub rozrywkowego. Mogą to być koncerty, przedstawienia i spektakle, niezależnie od rodzaju angażowanych przez organizatora imprezy wykonawców (zespoły teatralne, muzyki rozrywkowej, poważnej, kabarety itd.). Kluczowe w tym zakresie znaczenie będzie miała zawartość w programie organizowanej imprezy elementów artystycznych (pokaz teatralny lub koncert muzyki poważnej) lub rozrywkowych (występ kabaretu, koncert popularnego artysty na festynie).

2.7.      Należy zauważyć zatem, że poza zakresem ustawowej definicji imprezy masowej artystyczno-rozrywkowej znajdą się wszelkie imprezy nie posiadające powyżej wskazanych cech, czyli np. imprezy o charakterze naukowym (konferencje naukowe), przedsięwzięcia, których celem jest rozwijanie umiejętności lub kompetencji zawodowych uczestników czy poszerzenie wiedzy o rzadkich zainteresowaniach. Jeżeli naczelnym celem imprezy (odzwierciedlonym w programie przedsięwzięcia) nie jest dostarczenie jej uczestnikom rozrywki lub zapewnienie możliwości uczestnictwa w wydarzeniu o charakterze artystycznym, nie można uznać takiej imprezy za imprezę masową w rozumieniu ustawy, nawet jeżeli liczba jej uczestników przekracza progi określone w ustawie. Oczywiście „rozrywkowość” oraz „artystyczność” mogą stanowić dodatkową cechę takiego przedsięwzięcia, ale cechy te nie mogą przeważać. Dla uznania imprezy za imprezę masową elementy „rozrywkowe” lub „artystyczne” powinny być cechami dominującymi pośród pozostałych cech przedsięwzięcia. Obecność krótkich przerywników o takim charakterze w trakcie długiego szkolenia nie może prowadzić do uznania danego szkolenia za rozrywkową imprezę masową.

2.8.      Również konwent, w którym udział bierze ponad tysiąc uczestników, nie musi zostać zakwalifikowany jako impreza masowa na gruncie omawianej ustawy. Kwalifikacja taka będzie uzależniona od charakteru poszczególnych elementów składających się na program „imprezy”. Jeżeli wyróżniającą się cechą konwentu będzie jego „rozrywkowość” polegająca przykładowo na możliwości wzięcia udziału w grach terenowych lub karcianych, albo „artystyczność” polegająca na obecności w programie imprezy głównie spektakli czy pokazów filmowych oraz autorów, organizator będzie zobowiązany dopełnić wszystkich obowiązków wynikających z ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych w związku z uznaniem takiego przedsięwzięcia za imprezę masową. Natomiast w przypadku, gdy organizator konwentu położy nacisk na inne elementy np. na rozwijanie wiedzy uczestników poprzez wykłady prowadzone przez znawców oraz krytyków literatury fantastycznej, wykłady, spotkania z pisarzamia, konwent fantastyki nie będzie podlegał przepisom ustawy ponieważ nie spełni przesłanek definicji z art. 3 pkt.3 ustawy.

2.9.      Prowadząc analizę pojęcia imprezy masowej na gruncie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych należy odwołać się także do założeń i celów leżących u podstaw uchwalenia przez ustawodawcę omawianego aktu. Głównym celem regulacji było bowiem zapewnienie porządku i bezpieczeństwa publicznego podczas imprez masowych zwłaszcza wobec obawy wystąpienia aktów przemocy lub agresji w trakcie takich imprez (zwłaszcza w czasie meczów piłki nożnej). W związku z tym można wnioskować, że organizacja konwentu, w którego programie znajdą się także typowo „rozrywkowe” elementy takie jak projekcje filmów lub pokazy artystyczne, prezentacje gier komputerowych lub możliwość wzięcia udziału w grach RPG, nie będzie przesądzała o uznaniu takiego konwentu za imprezę masową, pod warunkiem, że wydarzenia te nie będą angażowały znacznej liczby uczestników konwentu. Jeżeli organizator umożliwi w tym samym czasie uczestnikom wzięcie udziału w alternatywnych, konkurencyjnych wydarzeniach np. wykładach lub prelekcjach, ryzyko związane z dużą liczbą uczestników nie będzie występowało i co się z tym wiąże – przedsięwzięcie takie nie powinno zostać uznane za imprezę masową w rozumieniu ustawy. Sama obecność dużej liczby uczestników imprezy, którzy wybierają różne wydarzenia odbywające się w tym samym czasie, nie prowadzi bezpośrednio do zaistnienia zagrożeń, którym ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych miała w założeniu przeciwdziałać. Czym innym jest bowiem koncert lub wydarzenie sportowe, w którym uczestniczy jednocześnie kilkaset lub kilka tysięcy osób, a czym innym przedsięwzięcie, które daje uczestnikom możliwość wyboru pomiędzy konkurencyjnymi wydarzeniami składającymi się na całość imprezy.

2.10.    Możliwość uczestnictwa w konwencie za zaproszeniem nie ma znaczenia dla prawnej oceny charakteru takiej imprezy zgodnie z przepisami ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych.

2.11.    Konwent nie podlega wyłączeniu z zakresu stosowania ustawy na podstawie art. 3 pkt. 1 lit. b) – f).,  w szczególności konwentu nie można uznać za imprezę o charakterze rekreacji ruchowej. Niezależnie od programu konwentu w każdym wypadku nie będzie on stanowi imprezy masowej, jeżeli organizowany będzie w miejscach wymienionych w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, tj. w teatrach, operach, operetkach, filharmoniach, kinach, muzeach, bibliotekach, domach kultury i galeriach sztuki lub w innych podobnych obiektach,

 

III.      Wnioski

3.1.      Uznanie konwentu, w którym udział weźmie ponad tysiąc uczestników za imprezę masową w rozumieniu ustawy o imprezach masowych jest uzależnione – zgodnie z definicją imprezy masowej zawartą w ustawie - od dominującej zawartości elementów „rozrywkowych” lub „artystycznych” w programie przedsięwzięcia. Jeżeli w programie będą przeważały inne elementy np. o charakterze naukowym lub hobbystycznym konwent nie może zostać uznany za imprezę masową w rozumieniu ustawy.

3.2.      Obecność w programie konwentu jakichkolwiek elementów „rozrywkowych” lub „artystycznych” nie przesądza jednoznacznie o kwalifikacji takiego przedsięwzięcia jako imprezy masowej w rozumieniu ustawy. Elementy te nie mogą jednak przeważać w programie konwentu.

 

 

dr Zbigniew Okoń

radca prawny

 

Pytania i odpowiedzi

1. Dlaczego korzystamy w opinii ze słownikowych definichi? To trochę śliskie.

Niestety ustawodawca wymyślił sobie ograniczenie pojęcia imprez masowych do imprez o charakterze artystycznym względnie rozrywkowym. Ponieważ nie wytłumaczył w żaden sposób tego pojęcia, jesteśmy skazani na domysły i interpretację ze słownikiem w ręku. Ustawa jest świeża, więc ani oczywiście literatury odpowiedniej nie ma, ani orzecznictwa. Można domyślać się, że chodzi o rozmaitego rodzaju koncerty, występy kabaretów itp. w czasie których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia paniki, zachowań agresywnych itp.

2. Czy jeśli podczas konwentu - np. w trakcie Gali Nagrody im. Janusza A. Zajdla - mamy koncert, przedstawienie, etc to jest to impreza masowa?

W mojej ocenie Gala, w czasie której wręczane są Nagrody Zajdla, nie jest imprezą o charakterze rozrywkowym ani artystycznym.

3. Czy jeśli zorganizujemy konwent w szkole, a szkoła/dyrektor będzie współorganizatorem, to musimy dopasować program do charakteruplacówki?

Jakakolwiek impreza, która organizowana jest w szkołach przez podmiot prowadzący tę placówkę, nie jest imprezą masową. Jest to niezależne od programu i liczby uczestników.

poniedziałek, 28 czerwca 2010, shaman2
-- Polub blog i otrzymuj powiadomienie o nowościach: https://www.facebook.com/SzamanieMamrotanie

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu: